Ετικέτες

, , , ,

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι γονείς ψάχνουν να βρουν τρόπους να μεγαλώσουν παιδιά που να διαθέτουν συναισθηματική νοημοσύνη. Ο όρος συναισθηματική νοημοσύνη, ο οποίος έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό μέσα από το ομότιτλο βιβλίο του Daniel Goleman, περιλαμβάνει πολλά στοιχεία, κυρίως όμως αναφέρεται στην ικανότητα ενός ανθρώπου να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του και τα συναισθήματα των άλλων και να μπορεί να τα ελέγχει με τέτοιο τρόπο, ώστε να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις καταστάσεις που παρουσιάζονται στην πορεία της ζωής του. Έχει γίνει πλέον ευρέως αποδεκτό ότι ο τρόπος που διαχειρίζεται κανείς τα συναισθήματα του παίζει καθοριστικό ρόλο στις κοινωνικές σχέσεις, στην επαγγελματική επιτυχία και στην προσωπική ευτυχία. Γιατί όπως λένε στην ψυχολογία δεν έχουμε απλώς συναισθήματα, αλλά ΕΙΜΑΣΤΕ στην κυριολεξία τα συναισθήματά μας!!!

Η συναισθηματική νοημοσύνη καλλιεργείται στην πορεία ανάπτυξης ενός ανθρώπου και άρα ως γονείς μπορούμε να παίξουμε αποφασιστικό ρόλο στο να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να την κατακτήσουν. Ένα από τα βασικά βήματα για την κατάκτηση της συναισθηματικής νοημοσύνης είναι η αναγνώριση των συναισθημάτων τόσο των δικών μας, όσο και των άλλων ανθρώπων. Η αναγνώριση είναι το να μπορεί κανείς να κατονομάζει αυτό που αισθάνεται, να το βάζει σε λέξεις, να του δίνει νόημα. Είναι πολύ σημαντικό να ενθαρρύνουμε από νωρίς τα παιδάκια μας να μιλάνε για τα συναισθήματα, να τα αναγνωρίζουν και να τα κατονομάζουν. Εξίσου  σημαντικό είναι να δείχνουμε κατανόηση και να αποδεχόμαστε τα συναισθήματα των παιδιών, ώστε να αισθάνονται ασφάλεια να μιλούν γι’ αυτά. Ακούγεται απλό, όμως δεν είναι, αφού προϋποθέτει ότι είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε ως φυσικά όλα τα συναισθήματα, ακόμα και τα αρνητικά. Κι αυτό δεν είναι πάντα εύκολο αν αναλογιστεί κανείς το γεγονός ότι πολλοί από εμάς έχουμε μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου η έκφραση ιδίως των αρνητικών συναισθημάτων ήταν σχεδόν απαγορευμένη. Προσωπικά έχω καταβάλλει και καταβάλλω ακόμα προσπάθεια, ώστε να μην αφήνω εμπειρίες του δικού μου παρελθόντος να μπουν εμπόδιο στην έκφραση των συναισθημάτων του παιδιού μου. Είναι σημαντικό πάντως να έχουμε κατά νου ότι τα αρνητικά συναισθήματα υποχωρούν πολύ πιο εύκολα, όταν τα παιδιά αισθάνονται ελεύθερα να τα εκφράσουν και να μιλήσουν γι’ αυτά.

Οι τρόποι  με τους οποίους μπορούμε να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα συναισθήματα είναι πολλοί. Μπορούμε να τους μιλάμε ανοιχτά για τα δικά μας συναισθήματα, λέγοντας για παράδειγμα: «όταν με αγκαλιάζεις αισθάνομαι πολύ χαρούμενη» ή «φοβήθηκα πολύ όταν μου άφησες το χέρι και έτρεξες μόνη σου στο δρόμο». Επίσης μπορούμε να τους δείχνουμε ότι τα καταλαβαίνουμε όταν βιώνουν ένα συναίσθημα, περιγράφοντας το συναίσθημα και την κατάσταση που το πυροδότησε με λέξεις που το παιδί μπορεί εύκολα να κατανοήσει. Για παράδειγμα μπορούμε να πούμε: «είσαι λυπημένος επειδή ο μπαμπάς έφυγε ταξίδι; είναι λογικό, κι εμένα μου λείπει» ή «βλέπω ότι θύμωσες επειδή η αδερφή σου δεν σε αφήνει να παίξεις με τις κούκλες της.. θα προτιμούσες να μοιράζεται τα παιχνίδια της μαζί σου» κ.λπ. Σε μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά μπορούμε να συνεχίσουμε τη συζήτηση, ώστε να τα βοηθήσουμε να βρουν τρόπους διαχείρισης των συναισθημάτων, αποφεύγοντας όμως να υποδεικνύουμε τους τρόπους που εμείς θεωρούμε καλύτερους.

Η καθημερινότητα προσφέρει δεκάδες αφορμές για διάλογο γύρω από τα συναισθήματα, όπως κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης ενός παραμυθιού ή όταν παίζετε μαζί κάποιο παιχνίδι. Παραδείγματος χάριν κατά την ανάγνωση ενός παραμυθιού μπορείτε να σταματήσετε σε μια σελίδα όπου απεικονίζεται ένα πρόσωπο που εκφράζει κάποιο συναίσθημα και να ρωτήσετε το παιδί πώς πιστεύει ότι αισθάνεται το πρόσωπο που βλέπει. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού μπορείτε να επεκτείνετε τη συζήτηση, ρωτώντας το  για ποιο λόγο πιστεύει ότι το πρόσωπο αυτό αισθάνεται έτσι, καθώς και αν μπορεί να σκεφτεί κάποια κατάσταση που του προκάλεσε παρόμοιο συναίσθημα.

Επίσης, ένας εξαιρετικά ευχάριστος και παράλληλα εποικοδομητικός τρόπος να μιλήσετε στο παιδί για τα συναισθήματα είναι μέσα από το παιχνίδι. Μπορείτε για παράδειγμα να ζωγραφίσετε φατσούλες γελαστές, λυπημένες κ.λπ. σε μια κόλλα χαρτί και να ρωτήσετε το παιδί πώς πιστεύει ότι αισθάνεται το πρόσωπο που απεικονίζεται και για ποιο λόγο μπορεί να αισθάνεται έτσι. Μπορείτε να κάνατε γκριμάτσες και να βάζετε το παιδί να μαντέψει πως αισθάνεστε κοιτάζοντας το πρόσωπό σας. Ή μπορείτε να ζητήσετε από το παιδί να κάνει γκριμάτσες. Να είστε σίγουροι ότι θα το καταευχαριστηθεί!!! Εννοείται πώς μπορείτε να βρείτε ή να σκεφτείτε πολλούς άλλους διασκεδαστικούς τρόπους να μιλήσετε για τα συναισθήματα. Εμείς για παράδειγμα έχουμε φτιάξει την παρακάτω απλή κατασκευή με κάρτες κολλημένες πάνω σε ξυλάκια χειροτεχνίας, που την έχουμε ανακαλύψει στο pinterest.

dsc_6883

Τις κάρτες μπορείτε να τις χρησιμοποιήσετε με διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα μπορείτε να τις γυρίσετε όλες ανάποδα και μετά να τις σηκώνετε μία-μία, ζητώντας από το παιδί να ονομάσει κάθε συναίσθημα. Ή μπορείτε να τις έχετε όλες μπροστά από το παιδί και, αφού κατονομάσετε ένα από τα συναισθήματα που απεικονίζονται, να ζητήσετε από το παιδί να σας δείξει ποιο είναι, σηκώνοντας την αντίστοιχη κάρτα. Ή τέλος μπορείτε να δείξετε στο παιδί μία κάρτα και να του ζητήσετε να αναπαραστήσει με το δικό του τρόπο το συναίσθημα που απεικονίζεται και έπειτα να το κατονομάσει.

Αν θέλετε να φτιάξετε κι εσείς αυτήν την κατασκευή, τα μόνα υλικά που θα χρειαστείτε είναι χαρτόνι, ξυλάκια χειροτεχνίας, ψαλίδι, κόλλα κι έναν μαρκαδόρο. Αρχικά σχεδιάζετε έναν κύκλο πάνω στο χαρτόνι (θα σας βοηθήσει αν έχετε μία στρογγυλή κουπάτ από αυτές που φτάχνουμε μπισκότα). Στη συνέχεια κόβετε με ψαλίδι τον κύκλο που σχεδιάσατε και με τον μαρκαδόρο ζωγραφίζετε ένα προσωπάκι χαρούμενο, λυπημένο, φοβισμένο κ.λπ. Μπορείτε αν θέλετε να εμπλουτίσετε την κατασκευή σας βάζοντας ματάκια χειροτεχνίας και όποιο άλλο υλικό θέλετε για να φτιάξετε τη μύτη, τα μαλλιά κ.λπ. Τέλος, στερεώνετε το προσωπάκι σας πάνω στο ξυλάκι με λίγη κόλλα και είναι έτοιμη η κατασκευή σας!!

dsc_6991

Παίζοντας με την κόρη μου το παιχνίδι με τις κάρτες

Το καλό στην περίπτωση αυτή είναι ότι θα συνδυάσετε το παιχνίδι των συναισθημάτων, κάνοντας παράλληλα χειροτεχνία με το παιδάκι σας. Αντίστοιχα παιχνίδια μπορείτε να κάνετε ζωγραφίζοντας φατσούλες πάνω σε μπαλόνια ή φτιάχνοντάς τις με πλαστελίνη.

dsc_6872

Μια πολύ ωραία ιδέα, που προσφέρεται επίσης για χειροτεχνία, είναι να φτιάξετε  δακτυλόκουκλες από χαρτόνι. Τα υλικά που χρειάζεστε είναι χαρτόνι, ψαλίδι, κόλλα κι ένας μαρκαδόρος. Κόβετε κύκλους από χαρτόνι, όπως στην κατασκευή με τα ξυλάκια, και σχεδιάζετε φατσούλες. Στη συνέχεια παίρνετε ένα μικρό κομμάτι χαρτόνι σε ορθογώνιο σχήμα και το τυλίγετε γύρω από το δάκτυλό σας. Κόβετε το χαρτόνι στο κατάλληλο μέγεθος για να χωράει στο δάκτυλο σας και κολλάτε τις άκρες μεταξύ τους. Αφού κολλήσει καλά, διπλώνετε τη μία άκρη του χαρτονιού και το κολλάτε στο πίσω μέρος της φατσούλας. Ακολουθούν εικόνες που θα σας βοηθήσουν να φτιάξετε τις δικές σας δακτυλόκουκλες!!!

dsc_6656

Τυλίγουμε γύρω από το δάκτυλο μας και κολλάμε τις άκρες μεταξύ τους

dsc_6934

Διπλώνουμε τη μία άκρη του χαρτονιού και κολλάμε στο πίσω μέρος της φατσούλας

dsc_6876

Έτοιμες οι δακτυλόκουκλες!!!

dsc_7009

Ένα μικρό λυπημένο δακτυλάκι!!

Αν δεν έχετε χρόνο και διάθεση για χειροτεχνίες, απλά σχεδιάστε φατσούλες στα δάχτυλα του χεριού σας!! Και μία συμβουλή. Οποιοσδήποτε διάλογος ή παιχνίδι γύρω από τα συναισθήματα προϋποθέτει ότι το παιδί δείχνει διάθεση να συμμετέχει ενεργά και θα πρέπει να διαρκεί για όσο διάστημα η θετική διάθεση του παιδιού παραμένει ζωντανή!!

Ελπίζουμε να σας φανούν χρήσιμες οι ιδέες αυτού του άρθρου. Το σίγουρο είναι ότι όποιο τρόπο κι αν επιλέξετε θα δώσετε στο παιδάκι σας τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με τα συναισθήματά του και άρα με τον αληθινό του εαυτό!!!

 

Advertisements